Naar de hoofdinhoud

Toelichting van eenheden van de 16 impactcategorieën

Uitleg wat betekenen de eenheden van de 16 impactcategorieën en met welk doel worden ze gemeten.

J
Geschreven door Jos
Deze week bijgewerkt

1. Klimaatverandering

  • Eenheid: kg CO₂-equivalent (kg CO₂-eq)

  • Wat betekent dat?:
    Alle broeikasgassen (zoals CO₂, methaan, lachgas) worden omgerekend naar hoeveel CO₂ ze bijdragen aan opwarming. 1 kg CH₄ is bv. ~28 kg CO₂-eq.

  • Doel: Meet hoeveel een product bijdraagt aan opwarming van de aarde.


2. Aantasting van de ozonlaag

  • Eenheid: kg CFC-11-equivalent

  • Wat betekent dat?:
    Gassen zoals CFK’s worden omgerekend naar hoe schadelijk ze zijn t.o.v. CFC-11, een gas dat extreem slecht is voor de ozonlaag.

  • Doel: Meet de impact op de dunner wordende ozonlaag die ons tegen UV beschermt.


3. Vorming van ozon aan het aardoppervlak (smog)

  • Eenheid: kg NMVOC-equivalent (niet-methaan vluchtige organische stoffen)

  • Wat betekent dat?:
    Emissies zoals vluchtige stoffen en stikstofoxiden worden omgerekend naar hun bijdrage aan smogvorming.

  • Doel: Meet luchtvervuiling die schadelijk is voor mensen, planten en gebouwen.


4. Eutrofiëring van zoet water

  • Eenheid: kg fosfor-equivalent (kg P-eq)

  • Wat betekent dat?:
    Hoeveel nutriënten (zoals fosfaat) bijdragen aan algenbloei in rivieren en meren.

  • Doel: Meet verstoring van zoetwaterecosystemen door bemesting.


5. Fijnstofvorming (particulate matter)

  • Eenheid: disease inc.

  • Wat betekent dat?:
    Dit geeft de geschatte toename van ziektegevallen weer die samenhangt met de emissies per functionele eenheid.

  • Doel: Meet risico’s voor de gezondheid (longen, hart).


6. Ecotoxiciteit in zoetwater

  • Eenheid: CTUe (Comparative Toxic Unit for ecosystems)

  • Wat betekent dat?:
    CTUe drukt de potentiële impact uit op aquatische ecosystemen per kg uitgestoten stof.

  • Doel: Een hogere CTUe-score betekent een grotere potentiële schade aan zoetwaterorganismen.


7. Watergebruik

  • Eenheid: m³ water-equivalent

  • Wat betekent dat?:
    De hoeveelheid zoet water die een product tijdens de levenscyclus gebruikt, omgerekend met een factor voor schaarste.

  • Doel: Meet druk op watervoorraden (bv. grondwater, irrigatie).


8. Verzuring (acidificatie)

  • Eenheid: mol H⁺-equivalent

  • Wat betekent dat?:
    Emissies (zoals SO₂, NOₓ en NH₃) worden omgerekend naar hoeveel zure stoffen (waterstofionen) ze vormen.

  • Doel: Meet verzuring van bodem, lucht en water, schadelijk voor ecosystemen.


9. Eutrofiëring van het mariene milieu (zeeën)

  • Eenheid: kg stikstof-equivalent (kg N-eq)

  • Wat betekent dat?:
    Hoeveel stikstof een product bijdraagt aan nutriëntenbelasting in zee.

  • Doel: Meet algenbloei en zuurstofarme zones in oceanen.


10. Eutrofiëring van land (bodem)

  • Eenheid: mol Stikstof(N) eq

  • Wat betekent dat?:
    mol N eq meet de potentiële bijdrage van emissies aan vermesting (eutrofiëring), uitgedrukt als equivalente hoeveelheid reactieve stikstof.

  • Doel: Meet ongewenste verrijking van landecosystemen.


11. Landgebruik

  • Eenheid: Pt of PDF·m²·jaar (Potentially Disappeared Fraction van soorten × oppervlakte × tijd)

  • Wat betekent dat?:
    Een samengestelde maat voor hoe lang en intensief land wordt gebruikt, en hoeveel soorten daardoor kunnen verdwijnen.

  • Doel: Meet biodiversiteitsverlies door grondgebruik.


12. Menselijke toxiciteit (niet-kanker)

  • Eenheid: CTUh (Comparative Toxic Unit for humans)

  • Wat betekent dat?:
    CTUh drukt de geschatte toename in ziektegevallen uit per kilogram uitgestoten stof. In deze impactcategorie voor niet kanker verwekkende gezondheidseffecten. Denk aan neurotoxiciteit, orgaanschade.

  • Doel: Geeft de geschatte extra ziektelast (niet-kanker) weer als gevolg van blootstelling aan toxische stoffen.


13. Menselijke toxiciteit (kanker)

  • Eenheid: CTUh (Comparative Toxic Unit for humans)

  • Wat betekent dat?:
    CTUh drukt de geschatte toename in ziektegevallen voor kanker uit per kilogram uitgestoten stof.

  • Doel: Hoe hoger de CTUh-score, hoe groter het potentiële gezondheidsrisico voor mensen door carcinogene stoffen.


14. Gebruik van fossiele brandstoffen (energie)

  • Eenheid: Megajoule (MJ)

  • Wat betekent dat?:
    De hoeveelheid energie uit fossiele bronnen die is gebruikt.

  • Doel: Meet afhankelijkheid van niet-hernieuwbare energiebronnen en uitputting daarvan.


15. Gebruik van metalen en mineralen

  • Eenheid: kg antimoon-equivalent (kg Sb-eq)

  • Wat betekent dat?:
    Schaarse metalen worden omgerekend naar hun zeldzaamheid t.o.v. antimoon.

  • Doel: Meet uitputting van grondstoffen.


16. Ioniserende straling

  • Eenheid: kBq U235-equivalent (kilobecquerel uranium-235)

  • Wat betekent dat?:
    Emissies van radioactieve stoffen worden omgerekend naar hun radioactieve activiteit.

  • Doel: Meet stralingsrisico’s voor mens en milieu.

Was dit een antwoord op uw vraag?